Thủ tướng Phạm Minh Chính: Không gian mạng phải được bảo vệ như chủ quyền quốc gia

Bảo vệ an ninh mạng, an ninh dữ liệu là yêu cầu “cấp bách, thường xuyên, trọng yếu”
Sáng 21/3, tại Trụ sở Chính phủ, Ban Chỉ đạo An ninh mạng quốc gia tổ chức Phiên họp lần thứ nhất năm 2026 dưới sự chủ trì của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng ban chỉ đạo. Phiên họp được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến tới các điểm cầu địa phương, với sự tham dự của lãnh đạo nhiều bộ, ngành Trung ương, lực lượng chuyên trách, đại diện các địa phương, doanh nghiệp công nghệ, tập đoàn viễn thông và các hiệp hội trong lĩnh vực an ninh mạng, an ninh dữ liệu.
Theo đánh giá tại phiên họp, năm 2025, công tác bảo đảm an ninh mạng quốc gia đã ghi nhận nhiều kết quả quan trọng. Hệ thống thể chế, chính sách tiếp tục được hoàn thiện, trong đó có việc tham mưu ban hành Luật An ninh mạng sửa đổi và Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân. Cùng với đó, công tác kiểm tra, giám sát được triển khai tương đối đồng bộ từ Trung ương tới địa phương; các cuộc diễn tập phòng, chống tấn công mạng được tổ chức định kỳ, góp phần nâng cao năng lực ứng cứu sự cố và củng cố khả năng phòng thủ trên không gian số.
Điểm nhấn khác được nhắc tới là hợp tác quốc tế trong lĩnh vực này có bước tiến rõ nét. Việt Nam lần đầu đăng cai Lễ mở ký Công ước của Liên Hợp Quốc về chống tội phạm mạng, còn được gọi là Công ước Hà Nội. Chỉ sau một ngày, đã có 70 quốc gia đăng ký, cho thấy sự quan tâm rộng rãi của cộng đồng quốc tế, đồng thời phản ánh vị thế ngày càng tăng của Việt Nam trong các vấn đề an ninh phi truyền thống toàn cầu. Đây không chỉ là kết quả đối ngoại mà còn là dấu mốc cho thấy Việt Nam đang chủ động tham gia xây dựng luật chơi quốc tế trong một lĩnh vực ngày càng có ý nghĩa sống còn đối với mọi quốc gia.
Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh bảo vệ an ninh mạng, an ninh dữ liệu không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là nhiệm vụ chiến lược, gắn trực tiếp với bảo đảm an ninh quốc gia, phát triển kinh tế số, xã hội số và chủ quyền quốc gia trên không gian mạng. Từ đánh giá kết quả năm 2025, người đứng đầu Chính phủ đã chỉ ra nhiều nhiệm vụ trọng tâm cho giai đoạn tới, trong đó nổi bật là hoàn thiện thể chế, làm chủ công nghệ, phát triển nhân lực và tăng cường hợp tác quốc tế.
Cũng tại cuộc họp, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã biểu dương nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương, cơ quan chức năng cùng sự đồng hành của doanh nghiệp và người dân trong công tác bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu. Tuy nhiên, thông điệp xuyên suốt mà người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh là không được phép chủ quan. Theo Thủ tướng, bảo vệ an ninh mạng, an ninh dữ liệu là yêu cầu “cấp bách, thường xuyên, trọng yếu”, không thể tách rời tiến trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, cũng không thể tách rời nhiệm vụ bảo đảm an ninh quốc gia trong bối cảnh Việt Nam theo đuổi mục tiêu tăng trưởng cao, phát triển xanh, phát triển số và kinh tế sáng tạo.
Phương châm hành động 28 chữ
Một trong những điểm đáng chú ý tại phiên họp là cách tiếp cận rộng hơn đối với công tác bảo vệ an ninh mạng. Nếu trước đây, lĩnh vực này thường được nhìn như nhiệm vụ của các cơ quan chuyên trách, thì nay đã được đặt trong quan hệ trực tiếp với điều hành phát triển, bảo vệ chủ quyền số, giữ gìn trật tự an toàn xã hội và bảo vệ đời sống bình yên của người dân.
Thủ tướng cho rằng trong bối cảnh đất nước đang tiến hành nhiều thay đổi lớn về tổ chức bộ máy, mô hình quản trị và chuyển đổi số, nguy cơ từ không gian mạng không chỉ dừng ở các cuộc tấn công kỹ thuật đơn thuần. Đó còn là nguy cơ từ chiến tranh thông tin, chiến tranh mạng, tội phạm công nghệ cao, lộ lọt dữ liệu, xâm phạm hệ thống thông tin trọng yếu, cũng như những yếu tố có thể ảnh hưởng trực tiếp tới niềm tin xã hội, hoạt động của cơ quan nhà nước và môi trường đầu tư, kinh doanh. Chính vì vậy, nhiệm vụ bảo vệ an ninh mạng phải được quán triệt trong toàn bộ hệ thống chính trị, từ Trung ương tới cơ sở, từ cơ quan công quyền tới doanh nghiệp, từ đơn vị vận hành hạ tầng đến từng người dân sử dụng dịch vụ số.
Từ góc nhìn đó, Thủ tướng nêu phương châm hành động cho thời gian tới gồm 28 chữ: “Nâng tầm nhận thức - Làm chủ công nghệ - Phòng ngừa từ sớm - Bảo vệ từ xa - Ứng phó hiệu quả - Hiệp đồng chặt chẽ - Giữ vững chủ quyền”.
Phương châm này cho thấy an ninh mạng không chỉ là câu chuyện ứng cứu khi sự cố đã xảy ra, mà phải bắt đầu từ nhận thức, từ khả năng tự chủ công nghệ, từ năng lực dự báo và phòng ngừa sớm. Nó cũng nhấn mạnh yêu cầu phối hợp liên ngành, liên cấp và sự tham gia của khu vực tư nhân trong việc xây dựng một thế trận an ninh mạng toàn dân, toàn diện.
Thủ tướng cũng đặt ra mục tiêu rõ ràng: ngăn chặn, đẩy lùi, vô hiệu hóa tội phạm mạng; bảo vệ vững chắc an toàn, an ninh mạng và “an dân”; đồng thời bảo vệ chủ quyền, lợi ích quốc gia và sự bình yên của nhân dân. Cách diễn đạt này cho thấy an ninh mạng đang được nhìn nhận không chỉ như một vấn đề kỹ thuật hay pháp lý, mà là một cấu phần của an ninh con người, an ninh quốc gia và năng lực cạnh tranh quốc gia trong thời đại số.
Một chi tiết khác cũng rất đáng chú ý là sự phối hợp giữa các lực lượng chuyên trách của Bộ Công an, Bộ Quốc phòng và các tiểu ban an ninh mạng tại bộ, ngành, địa phương được đánh giá ngày càng chặt chẽ hơn. Cùng với đó, Liên minh Niềm tin số và các doanh nghiệp công nghệ đã phát huy vai trò trong xây dựng hệ sinh thái an ninh mạng tự chủ. Điều này phản ánh xu hướng mới: muốn bảo vệ không gian mạng hiệu quả, không thể thiếu sự kết nối giữa khối quản lý nhà nước, lực lượng kỹ thuật, doanh nghiệp công nghệ và cộng đồng sử dụng dịch vụ số.
6 nhóm nhiệm vụ lớn
Nội dung trọng tâm thứ hai của phiên họp là sáu nhóm nhiệm vụ lớn mà Thủ tướng yêu cầu các cơ quan liên quan tập trung triển khai trong năm 2026 và các năm tiếp theo. Nhìn tổng thể, sáu nhóm nhiệm vụ này xoay quanh ba trục chính: hoàn thiện thể chế, kiện toàn tổ chức phối hợp và xây dựng năng lực tự chủ quốc gia về an ninh mạng, an ninh dữ liệu.
Trước hết là yêu cầu nâng cao nhận thức. Theo chỉ đạo của Thủ tướng, tất cả các cấp, các ngành, cơ quan, địa phương, doanh nghiệp và người dân phải nhận thức đầy đủ vị trí, vai trò, tầm quan trọng của công tác bảo đảm an ninh mạng. Việc tuyên truyền, vận động phải đi liền với răn đe, xử lý vi phạm, đồng thời có cơ chế khen thưởng, động viên những tập thể, cá nhân làm tốt. Đây là hướng tiếp cận quen thuộc nhưng cần thiết, bởi nhiều nguy cơ trên không gian mạng hiện nay bắt nguồn từ những lỗ hổng nhận thức, thói quen sử dụng công nghệ thiếu an toàn hoặc sự buông lỏng trách nhiệm trong quản trị dữ liệu.
Nhiệm vụ tiếp theo là kiện toàn tổ chức và cơ chế phối hợp. Thủ tướng yêu cầu khẩn trương kiện toàn các Tiểu ban an ninh mạng tại bộ, ngành, địa phương; xây dựng cơ chế điều phối và hiệp đồng ứng phó an ninh mạng giữa cơ quan chuyên trách, đơn vị chủ quản hệ thống, doanh nghiệp công nghệ, các cơ quan, tổ chức và người dân. Yêu cầu này cho thấy an ninh mạng hiện đại đòi hỏi phản ứng nhanh, chia sẻ dữ liệu kịp thời và mô hình chỉ huy thống nhất, thay vì tình trạng cục bộ theo từng đơn vị hoặc xử lý phân tán như trước.
Về thể chế, Thủ tướng đặc biệt nhấn mạnh việc tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách về bảo vệ an ninh mạng, an ninh dữ liệu; nghiên cứu xây dựng chiến lược bảo vệ chủ quyền trên không gian mạng trong tình hình mới. Trọng tâm là xây dựng, trình Quốc hội thông qua Luật An ninh dữ liệu và các nghị định hướng dẫn thi hành Luật An ninh mạng. Có thể thấy, từ chỗ tập trung vào hạ tầng và phòng thủ kỹ thuật, chính sách an ninh mạng của Việt Nam đang mở rộng sang tầng dữ liệu, coi dữ liệu là tài nguyên chiến lược, đồng thời là đối tượng cần được bảo vệ bằng một khung pháp lý đầy đủ, đồng bộ hơn.
Một hướng đi khác được nhấn mạnh là gắn bảo vệ an ninh mạng, an ninh dữ liệu với việc thực hiện Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị và Chỉ thị số 57 của Ban Bí thư, đồng thời xử lý các vấn đề tồn đọng, kéo dài vốn là điều kiện cho tội phạm mạng hoạt động. Điều này cho thấy Chính phủ không xem an ninh mạng là lĩnh vực tách biệt, mà coi đây là phần việc phải được lồng ghép trong chương trình chuyển đổi số, cải cách quản trị và phát triển hạ tầng số quốc gia. Khi những điểm nghẽn về quản trị, tổ chức, công nghệ và trách nhiệm được tháo gỡ, không gian hoạt động của tội phạm mạng cũng sẽ bị thu hẹp.
Đáng chú ý, Thủ tướng dành thời gian đáng kể cho câu chuyện nhân lực và công nghệ Việt Nam. Theo Thủ tướng, Việt Nam cần tập trung đào tạo, phát triển nguồn nhân lực; phát triển sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng, an ninh dữ liệu do người Việt làm chủ. Mục tiêu không chỉ là có đội ngũ chuyên gia tinh nhuệ, mà còn từng bước hình thành ngành công nghiệp an ninh mạng Việt Nam, với tinh thần “làm thật, kết quả thật”. Đi kèm với đó là yêu cầu đẩy mạnh phong trào “bình dân học vụ số”, hàm ý rằng kỹ năng số và kiến thức an toàn số phải trở thành năng lực phổ cập trong xã hội, chứ không chỉ giới hạn ở một nhóm chuyên gia.
Ở bình diện đối ngoại, Thủ tướng yêu cầu tăng cường hợp tác quốc tế trong bảo vệ an ninh mạng, an ninh dữ liệu. Đặc biệt, Việt Nam được giao khai thác cơ chế chủ trì APEC năm 2027 để thúc đẩy sáng kiến “Nền kinh tế an ninh mạng”, qua đó khẳng định uy tín và vị thế trung tâm an ninh mạng của Việt Nam trên trường quốc tế. Đây là một chỉ dấu cho thấy Việt Nam không chỉ muốn bảo vệ mình trước các rủi ro số, mà còn muốn tham gia sâu hơn vào quá trình định hình hợp tác khu vực, đóng góp giải pháp và xây dựng chuẩn mực quốc tế về an ninh mạng.
Phiên họp cũng đặt ra yêu cầu rất cụ thể về tiến độ triển khai. Thủ tướng yêu cầu ngay trong tháng 4/2026, Văn phòng Ban Chỉ đạo và các Tiểu ban tại bộ, ngành, địa phương phải xây dựng, ban hành kế hoạch hoạt động năm 2026 theo thẩm quyền, xác định rõ mục tiêu, chỉ tiêu, tiến độ và trách nhiệm thực hiện. Chỉ đạo này cho thấy tinh thần hành động được đặt lên hàng đầu: không dừng ở nhận diện thách thức hay xác lập quan điểm, mà phải nhanh chóng chuyển thành kế hoạch, đầu việc và trách nhiệm cụ thể.
Cũng tại phiên họp đại diện Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05) và đại diện một số Bộ, ban, ngành đã báo cáo Thủ tướng về công tác đảm bảo an ninh mạng, an ninh dữ liệu trong thời gian qua. Các báo cáo đều cho thấy an ninh mạng, an ninh dữ liệu là điều kiện tiên quyết để củng cố niềm tin số, phát triển xã hội số, kinh tế số và bảo vệ chủ quyền quốc gia trong kỷ nguyên số.